Volite li miris kiše koja nakon dugog, toplog i sušnog razdoblja poškropi žedno tlo? I bez uvida u rezultate naučnih istraživanja iskustvo govori da je fini, slatkasti i svjež miris koji ispuni vazduh nakon što prve kišne kapi udare u suvu zemlju vrlo ugodan ljudskom nosu.

Izvor: nezavisne.com

A taj specifičan miris koji odaje zemlja pošto se natopi kišnicom nazvan je petrikor.

To ime skovala su šezdesetih godina 20. vijeka dva australijska naučnika Izabel Bear i Ričard Tomas koja su termin koristila u članku objavljenom u časopisu “Nature”. Grčko “petra” znači kamen, dok se “ikor” odnosi na riječ iz mitologije – tečnost koja teče venama grčkih bogova.

Ispostavilo se, naime, da su za taj specifičan miris odgovorne bakterije koje žive u zemlji. Izabel Bear i Ričard Tomas su tada u članku za “Nature” pojasnili da miris dolazi od biljnih ulja koja su apsorbovali zemlja i kamenje. Kada kiša nakvasi zemlju i ovo ulje dođe u kontakt s vodom, oslobađa se jedan produkt bakterija pod nazivom geozimin.

Geozimin (od grčkog “miris zemlje”) je ono što nosi taj specifičan miris, a odgovoran je i za poznati “zemljasti” ukus cvekle.

Tačan način kako petrikor nastaje naučnici su odgonetnuli posmatrajući 250 puta usporene snimke kapljica koje su puštali da padaju na 28 različitih vrsta tla. U trenutku kad kapljica vode udari o tlo i nastane sićušna lokvica, usljed udara u njoj nastaju ljudskom oku nevidljivi mjehurići vazduha.

U te mjehuriće se potom nakupljaju mikronske čestice s tla oslobođene udarom kapi kiše o tlo. Tako nastaje petrikor. Ali, da bi ga se moglo i namirisati, mjehurići iz lokvice moraju isplutati do površine i rasprsnuti se kako bi se miris oslobodio i kako bi ga potom vjetar, lahor, oluja, raznijeli uokolo. Intenzitet mirisa kiše zavisi od tri faktora; od poroznosti tla, njegove vlažnosti i siline udara kapi kiše o tlo. Što je tlo suše, pri udaru kapi kiše oslobodiće se više čestica.